1.Controlling jako sposób zarządzania firmą: - Istota i koncepcja controllingu
- Controlling , zadania menedżera i controllera w procesie podejmowania decyzji gospodarczych.
- Instrumenty controllingu w sterowaniu firmą: rachunkowość zarządcza, struktury organizacyjne, procesy i procedury (w tym procesy planowania i budżetowania jednostek produkcyjnych) a także systemy mierników (KPI)
2.Systemowe podejście do controllingowego zarządzania firmą w kontekście: - Stawianych celów i ich mierników ( w tym kosztowych) ,na różnych poziomach zarządzania firmą z uwzględnieniem ich spójności i przypisania odpowiedzialności- (centra zysków, centra kosztów), kaskadowanie celów. Kluczowe Wskaźniki Efektywności (KPI) –zasady tworzenia, oceny i modyfikacji- w ujęciu systemowym.
- Centra zysków (CZ), centra kosztów (CK) –zasady podziału majątku, kompetencji i odpowiedzialności.
- Zasady konstruowania rachunków odpowiedzialności (budżetów) CZ i CK oraz wzajemne rozliczenia kosztów.
- Controllingowe podejście do Zarządzania Przez Cele (ZPC)
- Rachunkowości zarządczej w firmie (jako elementu systemu zarządzania firmą)- systemu wspomagającego podejmowanie decyzji menedżerskich w szczególności:
- sposobów ujmowania kosztów (różne przekroje :koszty stałe / zmienne; bezpośrednie/ pośrednie , rodzajowe/ stanowiskowe i inne)- rozumienie kosztów, przyczyn, skutków i odpowiedzialności.
- przypisywania kosztów produktom (metody kalkulacji w kontekście analizy opłacalności i polityki cenowej) ,
- prezentacji kosztów -segmentowe rachunki wyników oparte na marżach pokrycia kosztów – jako narzędzia do zarządzania kosztami na poziomie całej firmy w strukturze segmentów (grupy produktów/klientów/rynków), a także analiza progu rentowności.
- budżet jednostki gospodarczej (jednostki produkcyjnej) jako narzędzie i sposób jej zarzadzania- architektura typowego budżetu i metodyki. Projektowanie budżetu kosztów, ocena i analiza odchyleń od wyników. Cechy „dobrego” budżetu
- Metody planowania i budżetowania kosztów w firmie i jej działach/wydziałach ze szczególnym uwzględnieniem jednostek produkcyjnych i pomocniczych typu utrzymanie ruchu. Monitorowanie, kontrola i sterowanie kosztami- celem uzyskania praktycznego zarządzanie kosztami w jednostkach organizacyjnych i na poziomie całej firmy a także określenie zadań i odpowiedzialność menedżerów firmy (kierowników CK i CZ) za uzyskane wyniki. System planów w przedsiębiorstwie. Założenia i cele planistyczne. Harmonogramy planowania. List planistyczny. Metody: bottom up top down.
Rachunek stanowisk kosztów, kryteria tworzenia i głębokość podziału, pod potrzeby rachunkowości kierowniczej i decyzyjnej. Obszary/miejsca powstawania kosztów. Klasyfikacja stanowisk kosztów. Plan stanowisk kosztów. Relacja :budżet-stanowisko kosztów (w kontekście uprawnień decyzyjnych i odpowiedzialności) - Architektura budżetu-struktura rodzajowa i techniczna ( w tym koszty kalkulowane), zasady rozliczenia kosztów pomiędzy stanowiskami (w tym rozliczenie kosztów wspólnych)
- Procedura budżetowania, ustalenie mierników rzeczowych dla budżetów (dla określonych stanowisk kosztów), mierniki pośrednie i bezpośrednie. Ustalenie dla danego stanowiska kosztów planowanej wielkości produkcji. Planowanie kosztów stanowiska (w tym metodyk planowania, planowanie analityczne i wskaźnikowe), planowanie kosztów wspólnych dla stanowisk.
- Kalkulacja kosztów produktu, rodzaje kalkulacji
- Rola Controllera finansowego/kosztowego jako osoby odpowiedzialnej za przygotowanie i nadzór nad systemem rachunku kosztów i budżetowania a także wsparcia dla menadżerów w zakresie podejmowania decyzji kosztowych w firmie ( w tym także tworzenie rachunku kosztów niewykorzystanych zdolności, benchmarking kosztów /wewnętrznych i zewnętrznych/. Analiza kosztów z punku widzenie klienta /koszty dające wartość dla klienta –koszty nie dające wartości dla klienta/, rachunek kosztów docelowych, nowoczesne modele cenowo-kosztowe) a także:
- Profil controllera: kwalifikacje, cechy osobowe, specjalizacje
- Zasady organizacji działu controllingu/ stanowiska controllera produkcji, podległość, zasady organizacji pracy controllera. Modele rozwiązań.
- Psychologiczne aspekty pracy controllera, zasady zespołowego rozwiazywania problemów, controllera jako doradca menedżera, zarzadzanie w oparciu o fakty, granice racjonalności jednostki. Dobre/złe praktyki.
- Analiza możliwości optymalizacji/redukcji kosztów w firmie w różnych obszarach aktywności firmy, ze szczególnym uwzględnieniem produkcji i wdrożenie działań naprawczych zgodnie z metodyką Controllingu kosztowego:
- Poszukiwanie tańszych zasobów, zamienników i lepsza organizacja procesów logistyczno- magazynowych.
- Poprawa produktywności (zmniejszenie zużycia energii, zwiększenie produktywności ludzi , ograniczenie materiałochłonności i inne)
- Poprawa wykorzystania posiadanych zasobów (likwidacja wąskich gardeł, lepsza synchronizacja przebiegu procesów, centralizacja zarzadzania zasobami rzadkimi, uelastycznienie procesów, wprowadzenie nowych procesów do posiadanych zasobów i inne)
- Eliminacja „marnotrawstwa” :
- Braki/ nie spełnienie wymagań jakości
- Zbędne przestoje (ludzi i maszyny)
- Zbędne zapasy (magazyn materiałów, produktów gotowych i zapasów międzyoperacyjnych)
- Niewłaściwe metody wytwarzania
- Niepotrzebny transport
- Niepotrzebna nadprodukcja
- Zbędne działania na stanowisku pracy
- Doskonalenie działań (stanowisko pracy) i procesów tworzenia produktów /usług (procesy podstawowe)
- Doskonalenie działań i procesów pomocniczych oraz administracyjno- organizacyjnych
- Lepsze dostosowanie do oczekiwań i potrzeb klienta (kosztowa analiza wartości dla klienta)
- Lepsze dopasowanie do wyznaczonych strategii przedsiębiorstwa ( w zakresie konkurowania i rozwoju) i celów strategicznych. Poprawa efektywności i skuteczności na wszystkich poziomach organizacji (stanowisko pracy, proces, organizacja)
- Narzędzia, metodyki i zasady pracy menedżerów wspierające w praktyce optymalizację kosztową i poprawę efektywności jednostki- Controllingu produkcji, w szczególności :
- Zasady zarzadzania stanowiskiem pracy (5S)
- Diagram Pareto, „Ość Ishikawy”, Metoda 5xDlaczego (5xWhy)
- Metody analizy i projektowania procesu wytworzenie produktu ( Mapa Strumienia Wartości)
- Metoda skracanie czasów przezbrojeń maszyn (SMED)
- Metody analizy i poprawy efektywności pracy kluczowych zasobów np. maszyn i urządzeń oraz specjalistów (OEE)
- Metodyki zarządzaniem utrzymania ruchu (TPM)
- Standaryzacja pracy na stanowisku, organizacja stanowiska pracy, podział pracy
- Metody zarzadzania przepływem produktów, materiałów, zapasów oraz pracy w firmie.
- Metodyki pracy zespołowej i doskonalenia procesów (warsztaty doskonalenia)
- Przygotowanie, wdrożenie i utrzymania Controllingu produkcji jako nowoczesnego systemu zarzadzania i optymalizacji kosztowej w firmie. Rola konsultanta/ doradcy zewnętrznego w tym procesie. Zintegrowanie metodyki Controllingu na poziomie firmy i działów /wydziałów:
- Wdrożenie controllingu/controllingu produkcji-proces wdrożenia, podział na fazy /etapy, narzędzia, dobre/złe praktyki
- Techniczny i społeczny model wdrożenia controllingu w firmie
- Mocne i słabe strony controllingu
|